Amsterdam Centre for Eastern Orthodox Theology

Het nieuwe "Amsterdam Centre for Eastern Orthodox Theology" nodigt uit voor een symposium ter gelegenheid van zijn officiële start op 21 oktober. Metropoliet Panteleimon zal op deze dag de kerkelijke inzegening van het centrum leiden namens de - eveneens pas opgerichte - Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux.
Zie in bijlage de aankondiging.

Op zaterdag 23 oktober vindt een OPF-studiedag plaats, met als hoofdgasten metropoliet Kallistos van Diokleia en vader Andrew Louth. Zie de aankondiging van de studiedag (pdf).

Bron: diaken Michael Bakker/ACEOT & Jim Forest (secretaris OPF) - 29 augustus 2010



Markus-Evangelie

Sinds enige tijd komt in Utrecht wekelijks een groep mensen bijeen om zich het Markus-Evangelie eigen te maken middels het memoriseren van de gehele tekst, dit in navolging van de oud-christelijke traditie van de orale overlevering van het Evangelie. Deze zogeheten Markus-memorisatiegroep nodigt nu geïnteresseerden uit om deel te nemen aan een meerdaagse bijeenkomst waarin men de geestelijke weg stap voor stap leert doorgronden en men kennis kan maken met de praktijk van de mondelinge overdracht. Het geheel staat onder leiding van Bernard Frinking, de data zijn 17 en 18 september 2010, de plaats is het Thomas a Kempis Leerhuis te Utrecht.

Zie de bijlagen: achtergrond en inschrijfformulier.

Bron: Markus-memorisatiegroep Utrecht - 19 augustus 2010



Orthodox zomerkamp 2010

Van 24 t/m 31 juli heeft in Dronten het jaarlijkse Orthodoxe Zomerkamp plaatsgevonden, georganieerd door de Orthodoxe Jongeren in Nederland (OJN) en in België (OJB-JOB). Het kamp zet sinds 2000 de traditie van de Orthodoxe Kinderkampen van de Vereniging van Orthodoxen "Heilige Nikolaas" voort, die 25 jaar geleden voor het eerst werden gehouden.

Het kamp werd gehouden met de zegen van verschillende Orthodoxe bisschoppen met gemeenschappen in Nederland: Metropoliet Panteleimon van België, Aartsbisschop Simon van Brussel en België/Den Haag en Nederland en Aartsbisschop Gabriël van Komana. Hoofd kampleiding was wederom Lisette van Duijn, terwijl de geestelijke verzorging in handen was van aartspriester Alexander Yavarouski (rector van de parochie van de h. Mattheos in Leuven), priester Hildo Bos (parochie h. Nikolaas, Amsterdam) en diaken Dimitri Jatsun (parochie Geboorte van Christus, Antwerpen).

Aan het OZK 2010 namen 50 kinderen en ruim 15 leiders uit Nederland en België deel. Vier van de leiders hadden zelf als kind aan de Orthodoxe kinderkampen/zomerkampen deelgenomen. Het thema - "De Opstanding van Christus" - kreeg vorm in catechese, drama, spellen en gesprekken. De tienergroep had elke dag een "rustig uurtje met God" waarin het thema besproken werd aan de hand van filmfragmenten en citaten uit de Schrift, liturgische teksten en literatuur. Twee keer gedurende het kamp werd de Goddelijke Liturgie gecelebreerd, waarbij de kinderen zelf zongen, hielpen in het altaar en lazen. Voorafgaand aan de laatste Liturgie namen alle deelnemers en leiders deel aan de biecht.

Het volgende OZK wordt gepland in de zomer van 2011 in België. De organisatoren zijn nog op zoek naar een geschikt terrein. Als thema is gekozen "De Transfiguratie".

Bekijk op complete fotopagina op flickr !

Bron: V. Hildo Bos - 29 juli 2010



Tatiana Voogd-Stojanova overleden

Tatiana Voogd-Stojanova, weduwe van aartspriester Alexis Voogd, mede-oprichter van de R-O parochie Heilige Nikolaas in Amsterdam, is 29 juni 2010 op 88-jarige leeftijd in de Heer ontslapen. De familie, haar vele vrienden in de parochie en daarbuiten, in Amsterdam, in Nederland, in Rusland, nemen a.s. zaterdag afscheid van haar met een begrafenisdienst in de Nikolaaskerk. V. Hildo Bos sprak na de panichidadienst donderdagmiddag ten huize Voogd van het einde van een tijdperk, hij gaf de aanwezige parochianen de wens mee om haar geest, de warmte die zij uitstraalde te bewaren en in de praktijk te brengen.
Eeuwige gedachtenis!
Bijlage: bekendmaking van de parochieraad H. Nikolaas.

Bron: Vereniging van Orthodoxen, redactie e-Berichten - 29 juni 2010



Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux

Afgelopen woensdag 23 juni vond in Brussel een eerste bijeenkomst plaats van de Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux, waarin alle bisschoppen die parochies hebben in onze landen zitting hebben. De uitnodiging ging uit van de voorzitter van de nieuw opgerichte Bisschoppenconferentie, Zijne Eminentie Metropoliet Panteleimon van het Oecumenisch Patriarchaat.
Deze bijeenkomst is een gevolg van een beslissing genomen door de IVe Panorthodoxe Preconciliaire Conferentie te Chambésy (Genève) in juni 2009, om in een aantal regio's van de Orthodoxe Diaspora bisschoppenconferenties op te richten, die tot doel hebben:
1. de eenheid van de Orthodoxe Kerk te laten blijken en te versterken;
2. de pastorale diaconie van de gelovigen van de regio te behartigen;
3. samen getuigenis af te leggen aan de wereld.
Metropoliet Panteleimon noemde deze maatregel tezelfdertijd "slechts een overgangsregeling" van het probleem van de diaspora, dat nog zou wachten op een oplossing volgens de "orthodoxe ecclesiologie en de canonische traditie en praxis van de Orthodoxe Kerk", zonder dit nader te specifiëren.
De Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux besliste dat Aartsbisschop Simon van het Patriarchaat van Moskou de taak van ondervoorzitter zal waarnemen, dat Metropoliet Joseph (Patriarchaat van Roemenië) de financiën zal beheren en dat Bisschop Athenagoras van Sinope (Oecumenisch Patriarchaat) het secretariaat zal leiden. Laatstgenoemde werd tevens aangewezen als vertegenwoordiger van de Orthodoxe Kerk in Nederland.
Er werd gesproken over algemene pastorale zaken en de oecumenische en interreligieuze contacten in de regio. De aanwezige bisschoppen hebben unaniem de wil uitgedrukt nog nauwer samen te willen werken voor de Orthodoxie, de orthodoxe gelovigen en de bredere samenleving.
Zie voor persbericht, openingstoespraak van Metropoliet Panteleimon en foto's: www.orthodoxia.be

Bron: bron: Orthobel, bisschop Athenagoras van Sinope - 24 juni 2010



Verenigingsdag 29 mei 2010

Een gedenkwaardige dag was het afgelopen zaterdag in Deventer, waar de Vereniging haar 30ste Ledendag vierde bij de parochie van de HH. Petrus en Paulus. De moeilijke opgave om de Vereniging van orthodoxen nieuwe statuten te geven, waardoor zij een "tweede jeugd" kan krijgen, bleek aan het eind ervan op een haar na te zijn gevild. Er rest slechts een formele tweede stemming die vereist is in het geval er geen tweederde van het totale ledenbestand aanwezig is; bij een veertigtal bezoekers tijdens de viering van de Goddelijke Liturgie en een nog iets geflatteerde aanwezigheid op de vergadering in de middag, was dit quorum niet haalbaar.
De viering van de Liturgie 's ochtends, het onvervreemdbare hart van de Ledendagen, was een waardige, een warme ontmoeting. Drie priesters - gastheer v. Theodoor, bijgestaan door v. Willibrord en de pas gewijde v. Josef Sikora -, diaken Philip alsmede hypodiaken Herman en lector Gabriël dienden in en om het altaar. Onder de gelovigen bevonden zich nog v. Nicolaas uit Kollumerpomp met zijn matoesjka Johanna, welke laatste in het koor onder leiding van Paul Baars van zich liet horen. In zijn preek haalde vader Theodoor de Evangelielezing van de dag aan, waarin Christus vraagt om niet alleen je vrienden maar juist ook je vijanden lief te hebben, en betrok dit op de Verenigingsidealen. Hij herinnerde eraan dat in de tijd dat de Vereniging nog niet bestond er veel onbegrip en verwijdering heerste tussen de broeders en zusters van de orthodoxe kerken in de diaspora. Hoewel op dat gebied veel ten goede is veranderd, blijft het onze taak om dit onbegrip, deze vervreemding, van persoon tot persoon, van geval tot geval, weg te nemen en om te buigen in zorgzaamheid, vreugde om elkaar, aldus v. Theodoor.

Waar ging het vervolgens om tijdens de discussie in de namiddag? Een werkgroep had een tekst voorbereid waarin de belangrijkste elementen van een nieuwe vereniging waren uiteengezet. De hoge idealen van de "oude" vereniging waren daarin "geschoond" en veralgemeniseerd, maar het bleven doelen die ons een belangrijke taak toedichten in het algemene kerkelijke leven, met name op het gebied van het streven naar eenheid en samenwerking, en op het gebied van het geestelijke leven. De discussie daarna nam echter een geheel andere wending... Deze pretenties - hoe mooi ook - bergen namelijk een groot gevaar in zich, zo leert ons de ervaring met de 'oude' vereniging. Het zijn namelijk onze priesters en uiteindelijk de bisschoppen in onze kerk die verantwoordelijk zijn, en garant staan, voor de geestelijke wegen die onze kerk gaat. Deze kanonieke werkelijkheid heeft in het verleden nogal eens tot scheve ogen naar de vereniging en haar functionarissen geleid: wat willen deze mensen eigenlijk, zijn ze wel van ons, of schrijven zij zichzelf de wet voor? Het grote succes van de ledenvergadering in Deventer was dat deze waarheid langzaam maar zeker boven water kwam en dat de statutentekst hiermee stapje voor stapje een heel andere inhoud kreeg dan de opstellers van het voorstel bevroed hadden. Het voelde als een bevrijding van de last van het verleden en een opening naar de toekomst. Nadat haast alle aanwezigen een aandeel hadden gehad aan de beraadslaging, leidde het uiteindelijk tot vrijwel unanieme acceptatie (met 1 tegenstem) van de geheel herziene tekst.
Het nieuwe, nu definitieve, voorstel beschrijft de Vereniging (artikel 2: doel en middelen) als primair een ontmoetingsplek voor alle orthodoxen in Nederland, ongeacht taal, traditie, jurisdictie, of welke andere scheidslijn ook. Als positief doel geeft zij zich mee om voor haar leden (en met hen) orthodoxe geloofsverdieping en cultuur te willen bieden. Zij zal daarbij niet alleen in volledige kanonieke overeenstemming met onze bisschoppen leven - dat spreekt voor zich en is nooit anders geweest - maar nu ook in de praktijk meer dan ooit synergie zoeken met onze geestelijkheid en eenieder die de kerk dient en hoedt. Dit tenslotte zal hopelijk- dit is geen pretentie maar een gunst die God ons hopelijk verleent - tot initiatieven leiden die wegwijzend zijn en op anderen inspirerend werken.
De woordelijke tekst van het definitieve voorstel tot statutenwijziging zal nog deze week aan alle leden worden toegestuurd tesamen met de uitnodiging voor een tweede Algemene Ledenvergadering op 26 juni a.s. te Utrecht. Op deze vergadering zal een simpele meerderheid van 2/3 van het aantal uitgebracht stemmen (inclusief volmachten) voldoende zijn voor een geldige uitslag. Het bestuur zal trachten er geen formaliteit van te maken maar een volledige bijeenkomst met gezamenlijk gebed en ontmoeting.

Bron: Mark van Duijn voorzitter Vereniging van Orthodoxen - 1 juni 2010



Jaarboek 2010

Een van de tradities rondom het Jaarboek is dat de nieuwe uitgave wordt gepresenteerd tijdens de Ledendag van de Vereniging, dit jaar op zaterdag 29 mei aanstaande in Deventer. De redactie heeft ook in deze uitgave weer een groot aantal interessante artikelen op kunnen nemen, naast de gebruikelijke kronieken van een aantal parochies en kloosters en de adresgegevens van parochies, kloosters, bisschoppen, priesters en diakens. Dank aan alle inzenders van artikelen!!
Informatie over de artikelen en bestelinformatie vindt u op deze website onder het kopje Jaarboeken. De verkoopprijs van het jaarboek bedraagt evenals vorig jaar € 13,50, Het jaarboek is te koop via de vereniging (met verzendkosten) en in de parochiewinkels.

Bron: VvO - 25 mei 2010.



parochie H. Nektarios (Eindhoven)

Onder de naam Apothegmata stelt de parochie van de H. Nektarios (Eindhoven) zich een nieuwe diakonia ten doel. Zij wil namelijk voor haar parochianen maar ook voor alle geïnteresseerde buitenstaanders twee maal per jaar een spreker uitnodigen. Eén maal in de periode van de grote vasten en één maal in het najaar, vermoedelijk in de maand oktober of november. De thema's zullen uiteraard van spirituele aard zijn: De Vaders - de vaderspreuken, de oudvaders en ook hedendaagse geestelijke vaders en een breed scala van andere thema's zullen in het daglicht geplaatst worden. Doelstelling is, de Christenen van alle denominaties hier in het Westen, de rijkdom van de geestelijke erfenis van de onverdeelde Kerk van Christus in de Traditie van de Orthodoxe Kerk en in het bijzonder van de Byzantijnse spiritualiteit beter te leren kennen.Mocht u voor deze lezingen een aankondiging willen ontvangen, stuur dan uw emailadres aan: v.silouan.osseel@scarlet.be met de vermelding "Apothegmata"

bron: Aartspriester Silouan  -  31 maart 2010



NIEUW EN OPNIEUW VERSCHENEN

Eer aan U Die ons het licht hebt doen aanschouwen - leven en werk van Metropoliet Vladimir (Tichonitski). (Uitg. Maastricht, 2009, 92 blz., illustr.). Prijs: € 10,00.   Serie artikelen, vertaald uit het Frans en Russisch, over Metropoliet Vladimir, opvolger van Metropoliet Evlogi (Georgievski), die van 1946 tot 1959 aan het hoofd stond van het Aartsbisdom van de Russisch Orthodoxe Parochies in West-Europa. Veel van deze artikelen zijn nog nooit eerder gepubliceerd. Het boekje bevat veel historische kaarten en foto's.
Ook zijn nog enige ex. beschikbaar van de brochure: De geest van vrijheid in de Kerk is heilig - leven en werk van Metropoliet Evlogi (Georgievski) (Uitg. Maastricht, 2007, 96 blz., illustr.). Prijs: € 10,00.   Metropoliet Evlogi was de stichter van het Aartsbisdom van de Russisch Orthodoxe Parochies in West-Europa. Deze brochure uit 2007 bevat veel persoonlijke herinneringen en foto's aan deze grote figuur uit onze geschiedenis.

Twee interessante nieuwe uitgaven zijn onlangs verschenen, helaas nog niet in het Nederlands. Maar voor wie geen problemen heeft met Frans of Duits wil ik graag wijzen op:
Geschichte der russischen orthodoxen Kirche in der Diaspora door G. Stricker (uitg. OEZ - Berlin, 2009, 146 blz., illustr.).   Bevat de geschiedenis van de Synodale Kerk, van het Aartsbisdom van de Russische Parochies in West-Europa en de OCA. Gerd Stricker was tot dit jaar hoofdredacteur van G2W (Glauben in der zweiten Welt). Prijs € 15,00.
Avancer sur la voie de l'édification de l'église locale (Paris, Administration Diocésaine, 2007, 126 blz.) Prijs: € 10,00.

Uitverkocht, maar nu op verzoek herdrukt en dus weer beschikbaar:
Klein gebedenboekje in zakformaat (formaat A7: ±10 x 7 cm). 16 blz. Bevat: Inleidende gebeden, psalm 50, geloofsbelijdenis, ochtend- en avondgebeden, gebeden voor en na de maaltijden, gebed van Efrem de Syriër, gebed voor de levenden, gebed voor de overledenen. Prijs: € 2,OO.

Alle bovengenoemde uitgaven zijn te bestellen bij moeder Martha. E-mail: moedermarthasmits@gmail.com

bron: parochie Maastricht  -  21 december 2009





Ledendag 2009

Nog om half vijf 's middags vulde de Akathist tot de Moeder Gods in sonore klanken de kerk van de Heilige Grootvorst Alexander Nevski in Rotterdam. Vader Theodoor (Deventer), die na een drie uur durend trein-oponthoud zich te elfder ure bij de Ledendag had gevoegd, leidde het gebed. Het was het besluit van een mooie, ja een roerende dag waarop zoals ieder jaar orthodoxen uit het hele land samen waren om in verbondenheid de Eucharistie te vieren, met elkaar te spreken, te wandelen, koffie en broodjes te eten, te vergaderen en - de hymne aan de Moeder Gods te zingen. Gastheer vader Grigorij had 's ochtends de H. Liturgie geleid samen met v. Sergi Merks uit Nijmegen en bijgestaan door diaken Philip van St. Hubert en de lectoren Herman en Gabriël. Tijdens de dienst voegde v. Boris (St. Hubert) zich nog stilletjes bij de gelovigen. Het IPOK-koor onder leiding van Paul Baars verleende met trefzekere zang kracht aan het gebed. Tijdens de gelovigencommunie een mooi moment: het dreumesje Isaak (35 maanden oud) ging alle volwassen voor naar de kelk om uit de hand van de priester het lichaam en bloed van Christus te ontvangen. Na de Liturgie gaf v. Grigorij aan de aanwezigen als wens mee dat zij op een volgende Ledendag ernaar mochten streven allemaal ter communie te gaan, want "de gezamenlijke Eucharistie is immers het eerste doel van deze bijeenkomsten".

Tijdens de lunch werd de 29ste editie van het Jaarboek gepresenteerd, waarin naast de uitgebreide adressenlijst en kronieken van parochies en kloosters weer een keur van artikelen en lezingen, ditmaal alle uit ons eigen taalgebied: een waar monument van de orthodoxie in Nederland!

In de middaguren de jaarlijkse Ledenvergadering waarin een belangrijke vraag in het middelpunt stond: welke veranderingen zijn noodzakelijk om de Vereniging van orthodoxen voor de toekomst te behouden? Voorzitter Mark van Duijn legde namens het bestuur de vergadering een voorstel voor om de Vereniging zodanig te hervormen dat zij zich weer met enthousiasme kan wijden aan bovenparochiële bijeenkomsten zoals ledendagen, congressen, pelgrimages, koordagen, het uitgeven van muziek, artikelen enzovoort. Deze traditionele Verenigingsactiviteiten zijn een uitdrukking van geloofsverbondenheid boven de verschillen van jurisdictie, taal en cultuur in ons land. Daarnaast houdt de Vereniging zich van oudsher bezig met het probleem van de bestuurlijke samenwerking/eenheid in onze kerk. De Vereniging vult op dit gebied, niet zelden tegen wil en dank, een lacune die ontstaan is door het gebrek aan samenwerking tussen onze bisschoppen, zeven in totaal. Dit bestuurlijke en canonieke probleem vergt van het bestuur echter een geheel andere inzet en benadering dan onze activiteiten in het geestelijke leven, en het voorstel luidde dan ook om hiervoor een aparte werkgroep op te richten met als doel om de verantwoordelijkheid op dit gebied op den duur over te dragen op de bisschoppen en/of het beraad van priesters in ons land. Zij zijn immers de eigenlijke verantwoordelijken en hebben veel meer dan wij de mogelijkheden om onze kerk te vertegenwoordigen in het publieke domein.

Om een en ander te verwezenlijken heeft het bestuur toestemming aan de leden gevraagd om voor de volgende Ledendag een statutenwijziging voor te bereiden ter hervorming van de Vereniging en tegelijkertijd nu al een werkgroep "Vertegenwoordiging orthodoxe Kerk in Nederland" in het leven te roepen die zich met het probleem van de overdracht van vertegenwoordigingstaken aan de leiding van onze kerk gaat bezighouden. Overigens werd tijdens de vergadering uit reacties van verschillende kanten duidelijk dat zich iets beweegt op dit gebied: er gloort hoop op een echte en voor iedereen acceptabele oplossing.

Na zulke wat zware - maar toch geenszins te vermijden! - kost is het een genoegen om met z'n allen weer in gebed in de fraaie kerk van Alexander Nevski bijeen te staan en te zingen ter ere van de Moeder Gods. Met dank aan onze gastheren en -vrouwen aan de Maas!

Bron: Redactie Nieuwsberichten - 31 mei 2009





De verering van de Moeder Gods in de Orthodoxie

Nu te bestellen: De verering van de Moeder Gods in de Orthodoxie.
Dit bundeltje is een uitgave van de Vereniging van Orthodoxen ter gelegenheid van de ontmoetingsdag "Vreugde van alle geslachten". Het bevat een verzameling lezingen over de Moeder Gods door vader Hilarion, aartspriester Guido de Vijlder (nu: aartsbisschop Gabriël van Komana), hegoemen Pachom (archimandriet Pachom +2007), moeder Magdalena (hegoemena van het klooster in Den Haag). Het is een heruitgave van "De verering van de Moeder Gods en de heiligen in de Orthodoxe kerk" (1980) en "De Moeder Gods in de Orthodoxie" (1986).
Het omvat 45 pagina's op A-5-formaat en kost 2,50 euro excl. verzendkosten. Te bestellen per e-mail: vvo@movanduijn.dds.nl - vermeld uw adres en het boekje wordt u toegezonden, waarbij u gegevens ontvangt over hoe u kunt betalen.



De Ledendag - een persoonlijk verslag

Terugkijkend op de ledendag van onze Vereniging die zaterdag 7 juni j.l. plaatsvond in het klooster van de Geboorte van de Moeder Gods in Asten, kunnen we tevreden zijn - dat gevoel zal denk ik iedereen die erbij was met mij delen. Vermoeid misschien, maar ook gesterkt en met een gevoel van dankbaarheid keer je terug. Van de viering van de Goddelijke Liturgie, de lunch in de tuin, de lezing van vader Sergej Ovsiannikov over Biecht en de heilige Communie, de ledenvergadering, tot in de late namiddag het zingen van de Akathist tot de Moeder Gods, het traditionele slot van ledendagen: in dit alles deed de dag volkomen recht aan de veelkleurigheid van de orthodoxie in Nederland. Laten we daarbij niet vergeten hoeveel erbij komt kijken om zo'n dag tot een succes te maken. Dank op de eerste plaats aan moeder Maria en de zusters van het klooster voor de wijze waarop zij hun gasten omzorgen en haast ongemerkt het belangrijkste doen: een geestelijk sfeer scheppen, in kalmte en opgewektheid.

Het weer werkte trouwens ook mee: een vriendelijk zonnetje waar op z'n tijd een fris briesje doorheen speelde. Denk je eens in: midden tijdens de lezing van vader Sergej, die plaatsvond onder een tentzeil op het grasveld voor het klooster, werd de aandacht ineens afgeleid door een langstuffend treintje vol dagjesmensen achter een rammelende tractor, wat je ineens doet beseffen dat je middenin Gods natuur, of om precies te zijn het boerenland van de Peel, bijeen bent. Misschien zullen deze passanten met net zoveel verwondering naar ons gekeken hebben als wij naar hen...

De dag begon om 9 uur met de Metten van de zaterdag, gevolgd door de Goddelijke Liturgie waarin bisschop Athenagoras voorging, bijgestaan door de vaders Matthew en Jozef . De laatste gasten sloten zich aan, de intieme gebedsruimte van de kloosterkapel vulde zich geheel. We telden uiteindelijk circa veertig deelnemers uit het hele land. De gebeden, de sonore zang van vladika klinkt, en het IPOK-koor (voor het eerst onder de leiding van hun nieuwe dirigent Paul Baars) dat om de beurt met de zusters de gezangen van het volk zong. Het was voor mij de eerste kennismaking met de nieuwe Griekse toonzetting van Nederlandse teksten die recentelijk in het klooster zijn ontwikkeld. Weer een geheel nieuwe muzikale kleur in het toch al rijke kaleidoskoop van liturgische muziek in ons landje.

Het vieren van de Eucharistie is de kern van onze kerk, waarin ons leven zin en richting krijgen, en dat van onze parochies en bisdommen. Dit geldt niet minder voor een ledendag van de Vereniging van orthodoxen. Na de lunch ontwikkelde vader Sergej in zijn lezing het thema van de Eucharistie met een grote rijkdom aan voorbeelden uit het verleden van onze kerk. Hij gaf in vogelvlucht de praktijk van de sacramenten van de Biecht en de heilige Communie weer zoals deze in de vroegste kerk was ontstaan, en hoe deze in de loop der eeuwen door allerlei gebruiken en liturgische toevoegingen uitgroeide tot de veelsoortige praktijk van onze dagen. Hij gaf deze lezing kort geleden ook in Londen op een conferentie ter ere van metropoliet Anthony van Sourozh, en leidde zichzelf in als iemand die, in de geest van wijlen de metropoliet, vooral vragen wil stellen. Het waren vragen over hoe wij de kern van de sacramenten kunnen behouden, of herwinnen, om ons geestelijk leven van binnenuit te versterken. Wars van modes en uiterlijkheden; terug naar de bron van de "dankzegging" (Eucharistie).

Was dan in deze idyllische omgeving alles pais en vree? Ja en nee. De Vereniging lijkt op een dag als deze teruggebracht tot een gezellige, goedmoedige verzameling van gelovigen die gemeen hebben dat ze al heel wat jaartjes meelopen en die elkaar schijnbaar door en door kennen. Een van de oprichters van de Vereniging merkte onlangs op dat na ruim 25 jaar de Vereniging zijn doel eigenlijk bereikt heeft en eens moet nadenken of zij niet plaats moet maken voor iets nieuws. Er zijn daarover in het bestuur in de afgelopen twee jaar gesprekken gevoerd met interessante resultaten. Het lijkt erop dat er verschillende dingen tegelijk moeten gebeuren: om als Vereniging van Orthodoxen te kunnen blijven bestaan zullen we aansluiting moeten vinden bij de jonge generatie; dat zijn diegenen die in Syndesmos (de huidige OJN) zijn "opgegroeid" en die nu een nieuw "tehuis" zoeken. Wij als oudgedienden zullen ons voor deze mensen moeten openstellen. Hiervoor moeten we ons in hen verplaatsen, hun vragen, hun ervaringen leren kennen. Een goede aanzet hiervoor is de in het komende najaar geplande ontmoetingsdag rond "De Moeder Gods" die zich vooral op deze ex-OJN-ers (en andere niet-georganiseerden) zal richten.

Een tweede noodzakelijkheid is het betrekken van meer niet-Nederlandstaligen bij onze activiteiten. De Vereniging heeft het imago een bijna geheel Nederlandse aangelegenheid te zijn, en laten we eerlijk zijn: dat is ook grotendeels de werkelijkheid. We vergeten echter niet dat wij leven in een kerk die ons veelal door immigranten en vluchtelingen is gebracht. Deze geest zit in ons, of we het beseffen of niet. Voor ons blijft het contact met de orthodoxie uit deze landen van groot belang, niet alleen door mooie reizen te maken naar van oorsprong "orthodoxe" landen maar ook door hier en nu de aansluiting na te streven met mensen afkomstig uit deze landen die met ons leven in onze kerken. De noodzaak is trouwens wederzijds.

Maar ook hier is iets gebeurd dat interessant genoeg ineens opduikt: het blijkt dat vrijwel de gehele aanwas van nieuwe leden van de laatste tijd van buitenlandse afkomst is!

Ik keer even terug naar vrijdagavond toen ik gelegenheid had om met bisschop Athenagoras te spreken over de toekomst van de Vereniging en de orthodoxie in Nederland. Vladika is duidelijk over zijn streven om (namens Zijne Eminentie metropoliet Panteleimon) de Nederlandse orthodoxie te gaan vertegenwoordigen in het publieke domein (o.m. bij de Raad van Kerken). Hij wil daarvoor de steun krijgen van alle (totaal zeven) (aarts)bisschoppen die een Nederlands diocees hebben of hiervoor waarnemen (zij het slechts in naam, aangezien allen in het buitenland resideren). Ik kon hem nog eens bevestigen dat de Vereniging zijn streven van harte toejuicht, met dien verstande dat o.i. alleen een akkoord tussen de bisschoppen niet genoeg is om een echte samenwerking tot stand te brengen. We willen daarom graag helpen om een gesprek tot stand te brengen tussen vertegenwoordigers van alle jurisdicties in Nederland om te onderzoeken hoe we de samenwerking kunnen concretiseren. Hoe belangrijk dit is beseft inmiddels bijna iedereen. Misschien kunnen we leren van het ons omringende buitenland en elders in de wereld waar de inter-orthodoxe relaties niet zelden gespannen zijn.

Mogen we hopen dat juist in ons kleine landje een echte, organische samenwerking mogelijk is, zonder illusies maar in goede geest?

Ter afronding van dit verslag mag niet onvermeld blijven dat we tijdens de ledenvergadering afscheid hebben genomen van zowel Lya Kersten als Harmen Strikwerda als voorzitter respectievelijk penningmeester van het bestuur. Beiden mochten we onder luid applaus bedanken voor hun jarenlange inzet, en tegelijk hun nieuw te kiezen opvolgers succes wensen. Ondergetekende dankt allen.

Mark van Duijn
secretaris

Foto's van deze dag zijn te vinden op Picasa.



Jubileumviering n.a.v. het 25-jarig bestaan van de Vereniging van Orthodoxen "Heilige Nikolaas van Myra" op 1 - 2 juli 2005.

Ongeveer 150 Nederlandse orthodoxen kwamen op 1 en 2 juli 2005 in Deventer bijeen om het 25-jarig bestaan van de Vereniging te vieren.

De feestelijkheden begonnen op vrijdagavond 1 juli met de viering van een "parastas" in de parochiekerk van de HH.. Eersttronende Apostelvorsten Petrus en Paulus te Deventer (jur. Constantinopel / Rue Daru) voor alle overleden leden. Deze dienst werd gecelebreerd door Aartspriester Theodoor van der Voort, deken voor de orthodoxe parochies van Russische traditie in Nederland (patr. Const./Rue Daru), in aanwezigheid van Aartsbisschop Gabriël (patr. Const./Rue Daru) en de priester-monniken Onufry en Boris (Patr. Moskou). Een 50-tal gelovigen woonde deze dienst bij.
's Avonds trokken allen naar een klein, intiem theater in de binnenstad van Deventer, waar een voorstelling plaatsvond van "De Groot-Inquisiteur" - een aangrijpende vertolking van het gelijknamige hoofdstuk uit de roman "De Gebroeders Karamazov" van Dostojevski. De voorstelling werd verzorgd door de theatergroep "Op de Macks" en oogstte veel bijval.
In de Grote of Lebuïnuskerk, nog steeds in Deventer, werd 's anderendaags de Pontificale Liturgie geconcelebreerd door Aartsbisschop Gabriël (Rue Daru) en bisschop Athenagoras (Const./Griekse Metropolie), samen met de (aarts)priesters Theodoor (Rue Daru), Sergi Ovsiannikov (Patr. Moskou), Sergi Merks (Patr. Moskou) en Georgios Perris (Const./Griekse Metropolie).
De diakens Hildo Bos (Patr. Moskou) en Josef Moes (Rue Daru) dienden in deze feestelijke dienst, waarbij de zang werd verzorgd door het IPOK-koor (Interparochiëel koor van Orthodoxe Kerken - één van de resultaten van het gezamenlijke werk binnen de Vereniging) o.l.v. mw. J. Lucassen.
De Raad van Kerken werd vertegenwoordigd door Dr. van Eyk, Mw. de Haan en de heer Zuydwijk; van oud-katholieke zijde was aartsbisschop Joris Vercammen aanwezig en de rooms-katholieke kerk werd vertegenwoordigd door hulpbisschop Burgstede van Haarlem; het kerkbestuur van de Lebuïnuskerk was aanwezig in de persoon van mw. Sick. Ook de beide sprekers van de namiddag woonden de dienst bij: Dom Antoine Lambrechts (Chevetogne) en Dr. C. Hogenstijn.
De indrukwekkende ruimte van deze gotische hallenkerk uit de tweede helft van de 15e eeuw op de fundamenten van een romaanse basiliek gaf ons een gevoel van "ontstegen" zijn aan de aarde - ons te bewegen in Gods vrije ruimte. Aan het eind van de dienst sprak Aartsbisschop Gabriël ons bemoedigend toe; hij riep nog eens het doel van de Vereniging in herinnering: hoe alle Nederlandse orthodoxen de behoefte voelden nader tot elkaar te komen, ongeacht de verschillen in jurisdictie, taal, cultuur en ongeacht de last van het verleden. En om samen verder te gaan in de geest, waarin de Vereniging werd opgericht: trouw aan de bisschoppen, trouw aan elkaar, trouw aan de Orthodoxie.

Na een kopje koffie vertrok het gezelschap naar de IJsseloever, waar men aan boord ging van de "Eureka". Aan boord werd een koud buffet aangeboden en we stoomden op naar Doesburg, een volgend stadje aan de IJssel. Geheel in het kader van deze dag, die tot onderwerp "de lokale Kerk" had, was de keuze van het bestuur van de Vereniging gevallen op twee sprekers, die ons iets zouden vertellen over de "Moderne Devotie" - een spirituele lekenbeweging uit de voor-reformatorische tijd, die haar oorsprong vond juist in deze streek (met name Deventer) waar haar stichter - Geert Grote - geboren werd en die haar invloed uitstrekte over Holland en zelfs daarbuiten, tot in Rusland toe. De eerste spreker, Dr. C. Hogenstijn, schilderde voor ons de wereld rondom de figuur van Geert Grote, zijn geestelijke groei, het ontstaan en de "werkwijze" van de Moderne Devotie en de invloed, die deze beweging had op Kerk en maatschappij.
Dom Antoine Lambrechts, bibliothecaris van de abdij Chevetogne, ging vervolgens nader in op de grote persoonlijkheid uit de derde generatie van de Moderne Devotie: Thomas à Kempis, en zijn geschrift "Over de navolging van Christus" en hoe dit werkje tot in Rusland, waar het zowel voor- als tegenstanders vond, verspreid en gekend was.
Een samenvatting van beide voordrachten is aan het einde van dit verslag afgedrukt.
Het waren beide boeiende en levendige uiteenzettingen, die ons nader brachten tot onze "eigen" Nederlandse achtergrond, terwijl op de voorgrond het lieflijke landschap van de IJsseloever aan onze ogen voorbijtrok.

Aangekomen in Doesburg, begaven we ons dwars door het geroezemoes van de plaatselijke kermis naar de kleine, nu lutherse, kapel van de H. Antonius (in de volksmond "met het varken"). We vreesden, dat het rondom de kapel oorverdovende kermislawaai het vieren van de Akafist ter ere van de Moeder Gods onmogelijk zou maken, maar niets was minder waar! Met welk een gemak overstemmen ruim honderd enthousiast zingende orthodoxen het lawaai van deze wereld; maar hoe misten onze ogen in dit, door de Beeldenstorm "gezuiverde" interieur, een ikoon van de Koningin des hemels! Door een druilerig regentje haastten we ons terug naar de "Eureka" en onder de aangename begeleiding van een muzikaal trio (Roemeense orthodoxen) mochten we opnieuw genieten van een feestelijk buffet. Maatjesharing met watermeloen was voor mij een geheel nieuwe sensatie! Een forumdiscussie was voor de terugweg voorzien, maar, samengekomen uit het hoge noorden tot het diepe, donkere zuiden, van de nijvere steden in het westen tot het lieflijke oosten, hadden we duidelijk meer behoefte aan het informele samenzijn.
Toen we omstreeks zeven uur 's avonds opnieuw in Deventer aanlegden, was voor velen de dag nog te kort geweest.

Maastricht, 11 juli 2005 zuster Martha




Bijlage I

Korte samenvatting van de voordracht. gehouden op zaterdag, 2 juli 2005 door Dr. Clemens Hogenstijn voor de leden van de Vereniging van Orthodoxen "Hl. Nicolaas van Myra".

De Moderne Devotie (eigentijdse godsdienstigheid, vernieuwde innerlijkheid) is een lekenbeweging die voortbouwt op het streven naar verinnerlijking door Geert Grote (1340-1384), diaken te Deventer.
Het gaat hier niet om een gesloten systeem, maar om een 'kijk' van eerbied voor mensen, zaken en toestanden.
Naast individuele volgelingen waren er zusters en broeders van het gemene (= "gemeenschappelijke" of "gewone") leven en kloosters voor vrouwen (eerste en voornaamste: Diepenveen bij Deventer) en mannen (eerste en voornaamste: Windesheim bij Zwolle). De Handelingen der Apostelen (2, 42-47) en het leven van de eerste christenen stonden voor allen centraal. Daarmee is tevens gezegd dat het een bijbels geïnspireerde beweging was.
De Devoten waren mensen van het ambacht en de cultuur van het boek (verzamelen, overschrijven, versieren en binden). De broeders begeleidden scholieren en lieten hen boeken overschrijven (een leerzame en vormende bijverdienste). Hun omgang met teksten was altijd drieledig: lezen, mediteren en bidden. De vrouwen legden zich daarnaast toe op textiele werkvormen. Uitgangspunt was steeds: in de gemeenschap is iedere mens waardevol! Hulpmiddelen bij het geestelijk leven waren het "rapiarium" (opschrijfboekje voor korte teksten) en de "collatie" (inleiding, gevolgd door gesprek).
De Moderne Devotie is een pre-reformatorische beweging, die de huidige kerken niet zomaar exclusief kunnen claimen.
De kloosterlijke tak is nog maar heel bescheiden, de wetenschappelijke interesse is wereldwijd, maar de belangstelling voor de beleving van deze beweging ('de binnenkant') is nooit weg geweest en leeft verspreid binnen heel uiteenlopende maatschappelijke kringen.

Deventer, juli 2005 Dr. Clemens M. Hogenstijn



Bijlage II

Korte samenvatting van de voordracht. gehouden op zaterdag, 2 juli 2005 door Dom Antoine Lambrechts voor de leden van de Vereniging van Orthodoxen "Hl. Nicolaas van Myra".
"De Navolging van Christus" in Rusland".

Dom Antoine Lambrechts, bibliothecaris van het Benedictijnerklooster te Chevetogne (B), hield een voordracht over de ontvangst in Rusland van "de Navolging van Christus" van Thomas à Kempis (1379 - 1471).
Dit werkje ("rapiarium"), karakteristiek voor de katholieke spiritualiteit van de Moderne Devotie (14e - 15e eeuw), werd in 1647 in het Slavisch vertaald door Oreste Nasturel, de zwager van de vojvode Matei Basarab van Walachije en gedrukt in het orthodoxe klooster van Dealu (Roemenië). Via Oekraïne en de berg Athos verspreidde deze uitgave zich over de kloosters van Rusland. Toen geen exemplaren meer verkrijgbaar waren, schreven de monniken het boekje zelf over; vanaf de 17e eeuw raakte de Navolging aldus bekend in de kloosters Nieuw Jerusalem (bij Moskou), het Drieëenheidsklooster van de hl. Sergios (2 manuscripten), het klooster van de hl. Makarios (Nizjny Novgorod), Solovki (6 manuscripten), Mejigorski (Kiev) en Floritshtcheva Poestyn (Vladimir).
In diezelfde tijd werd de Latijnse uitgave ter lezing aangeraden aan de studenten van de theologische hogeschool in Kiev, later ook aan die van Moskou en St. Petersburg. Zodoende kon in de geschriften van de hl. Dimitri van Rostov en van de hl. Tichon van Zadonsk de invloed van de Navolging worden teruggevonden.
Op het einde van de 18e en het begin van de 19e eeuw raakte de Navolging ook bekend onder de Russische aristocratie, die zocht naar geestelijke verdieping. Vrijmetselaars als M.N. Novikov en A.F. Labzine deden nieuwe vertalingen verschijnen. Laatstgenoemde vertaalde en publiceerde eveneens "de geestelijke strijd" van de Theantijner monnik Lorenzo Scupoli, voordat de hl. Theofan de Kluizenaar, naar het voorbeeld van Nikodemos de Hagioriet, er een aanpassing van maakte met de titel "De onzichtbare strijd".
Onder de nieuwe vertalingen van de 19e eeuw moeten ook de versies van Michail Speranski (1819) en die van de aartspriester Simeon Sokolov (1834) genoemd worden. Eerstgenoemde was staatssecretaris en nauwe medewerker van Alexander I; Sokolov was een geestelijke leider uit Moskou, die zeer gewaardeerd werd door metropoliet Filaret (Drozdov) en Constantin Pobedonostsev (1869), groot-procureur van de Heilige Synode van 1880 tot 1905.
De grote schrijvers uit diezelfde tijd: Pusjkin, Gogol, Leskov, Turgenev, Dostojevski, Tolstoj, Herzen en de Dekabristen K¨chelbecker en Rylejev, hebben de Navolging gelezen en spreken er soms zelfs over in hun werk.
De populariteit van de Navolging in kringen van de Vrijmetselarij en in de pseudo-mystieke salons uit het begin van de 19e eeuw, maakten haar echter ook verdacht in de ogen van bepaalde orthodoxe hiërarchen, zoals de hl. Ignati Brianchaninov en Theofan de Kluizenaar, die zelf aan de vaders van het Oosten (de Filokalie) de voorkeur gaven. Eerstgenoemde wilde zelfs de lezing van de Navolging verbieden; Theofan echter kende haar tenminste nog een geestelijke waarde toe.
Ten slotte vroeg Dom Antoine zich nog af of het succes van de Navolging in Rusland mogelijkerwijze voortkwam uit de eenvoud en de universaliteit van haar boodschap, die een beroep doet op het nederig nastreven van het enig noodzakelijke in navolging van Christus.



This site belongs to the Orthodox Fellowship "H. Nicolas of Myra" (Православное общество имени св. Николая Мирликийского Чудотворца) in the Netherlands, which unites members of the Churches of all Orthodox jurisdictions in our country. We publish a survey of all Orthodox parishes and monasteries in the Netherlands on internet and on paper ("Jaarboek"), together with other information. On this newspage you can read Orthodox news from Holland (and Dutch-speaking Belgium). You may translate Dutch texts by using "Google translate".